Het Agentschap SZW is in Nederland verantwoordelijk voor de uitvoering van subsidies van de Europese Unie, zoals ESF 2007-2013, ESF-3 en ESF-EQUAL. Deze regelingen zijn onderdeel van het Europese beleid voor werkgelegenheid en sociale zaken. De Europese Unie streeft naar een behoorlijke levenskwaliteit en levensstandaard voor alle mensen in de lidstaten, en naar een samenleving waar voor iedereen plaats is.

Volledige werkgelegenheid is altijd een van de doelstellingen van de Gemeenschap geweest en komt reeds voor in het Verdrag van Rome. Vanaf het begin is het ESF een steuninstrument geweest voor de bevordering van de werkgelegenheid en de mobiliteit van de werknemers.

In 1997 is de ‘Europese Werkgelegenheidsstrategie’ aangenomen; een onderdeel van het Verdrag van Amsterdam. Met de Werkgelegenheidsstrategie is sociaal beleid en werkgelegenheid duidelijk op de agenda van de Europese Unie gekomen.

De Europese Werkgelegenheidsstrategie is gebaseerd op 4 pijlers:

• inzetbaarheid: de bestrijding van langdurige werkloosheid en jeugdwerkloosheid, de modernisering van de onderwijs- en opleidingsstelsels, een actieve begeleiding van werklozen door hun een alternatief op het gebied van opleiding of werkgelegenheid voor te stellen (na 6 maanden voor jonge werklozen en 12 maanden voor langdurig werklozen), de vermindering van het aantal jongeren dat het onderwijssysteem voortijdig verlaat met 50%, alsook het sluiten van een kaderovereenkomst tussen de sociale partners om werklozen in staat te stellen een opleiding te volgen en werkervaring op te doen in bedrijven;
• ondernemerschap: de invoering van duidelijke, duurzame en betrouwbare voorschriften voor het oprichten en besturen van ondernemingen en de vereenvoudiging van de administratieve lasten van het midden- en kleinbedrijf (MKB). De strategie stelt voor om de kosten voor het in dienst nemen van extra medewerkers fors te verlagen, zelfstandige arbeid en de oprichting van kleine ondernemingen te vergemakkelijken, de markten voor risicodragend kapitaal te ontwikkelen om de financiering van het MKB te vergemakkelijken en de belasting op arbeid te verlagen;
• aanpassingsvermogen: de modernisering van de arbeidsorganisatie en -flexibiliteit en de invoering van contracten die aan de verschillende arbeidsvormen kunnen worden aangepast, de ondersteuning van de bedrijfsinterne opleiding door het wegnemen van fiscale belemmeringen en het inzetten van overheidsmiddelen voor de verbetering van de vaardigheden van de beroepsbevolking, het scheppen van duurzame banen en de goede werking van de arbeidsmarkt;
• gelijke kansen: het dichten van de kloof tussen mannen en vrouwen en het scheppen van meer banen voor vrouwen door het voeren van een beleid ter bevordering van loopbaanonderbreking, ouderschapsverlof, deeltijdwerk en goede kinderopvangvoorzieningen. De EWS stelt de lidstaten ook voor de herintreding op de arbeidsmarkt, met name van vrouwen, te vergemakkelijken.

De Structuurfondsen en het Cohesiefonds zijn de financiële instrumenten van de Europese Unie (EU) voor het regionaal beleid. Met dit beleid streeft de Unie ernaar het verschil in ontwikkeling tussen de regio's en de lidstaten te verkleinen. De fondsen zijn een belangrijk instrument ter bevordering van de economische, sociale en territoriale samenhang.

Voor het regionaal beleid is voor de periode 2007-2013 een bedrag van bijna 348 miljard euro uitgetrokken: 278 miljard voor de Structuurfondsen en 70 miljard voor het Cohesiefonds. Dat is ongeveer 35% van de communautaire begroting en de op een na grootste begrotingspost.

Er zijn twee Structuurfondsen:

• het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) is thans het belangrijkste Structuurfonds. Via dit fonds, dat in hoofdzaak op bedrijven gericht is, worden sinds 1975 infrastructuurwerken en productie-investeringen waarmee werkgelegenheid wordt geschapen, medegefinancierd;
• het Europees Sociaal Fonds (ESF), dat in 1958 werd opgericht, ondersteunt de beroepsintegratie van werklozen en kansarme bevolkingsgroepen door de financiering van opleidingsacties.

Om de economische, sociale en territoriale convergentie te versnellen, heeft de Europese Unie in 1994 een Cohesiefonds ingesteld. Dit is bestemd voor landen waarvan het bbp per inwoner minder dan 90% van het gemiddelde voor de Gemeenschap bedraagt. Het Cohesiefonds heeft tot doel infrastructuurprojecten op het gebied van milieu en vervoer te financieren. Aan de steun van het fonds zijn echter een aantal voorwaarden verbonden. Wanneer het begrotingstekort van een begunstigde lidstaat groter is dan 3 % van het bbp van dat land (convergentieregels van de Economische en Monetaire Unie) worden geen nieuwe projecten goedgekeurd zolang het begrotingstekort niet onder controle is gebracht.

Deze fondsen zijn bestemd voor de financiering van het regionaal beleid tussen 2007 en 2013 in het kader van drie nieuwe doelstellingen:

• de doelstelling "Convergentie", die beoogt de convergentie van achtergebleven lidstaten en regio's in de EU te bespoedigen door een verbetering van de voorwaarden voor groei en werkgelegenheid. Deze doelstelling wordt gefinancierd door het EFRO, het ESF en het Cohesiefonds. Aan deze doelstelling wordt 81,5% van de toegekende middelen besteed. De maximumbijdrage aan medegefinancierde openbare uitgaven bedraagt 75% voor het EFRO en het ESF en 85% voor het Cohesiefonds;
• de doelstelling "Regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid" moet het mogelijk maken op economische en sociale veranderingen te anticiperen en innovatie, ondernemerschap, milieubescherming en de ontwikkeling van inclusieve arbeidsmarkten te bevorderen in regio's die niet onder de doelstelling "Convergentie" vallen. Aan deze doelstelling, die wordt gefinancierd door het EFRO en het ESF, wordt 16% van de toegekende middelen besteed. Maatregelen die onder deze doelstelling vallen, kunnen tot maximaal 50% van de openbare uitgaven worden medegefinancierd;
• met de doelstelling "Europese territoriale samenwerking" wordt beoogd de grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking te intensiveren bij de stads-, plattelands- en kustontwikkeling, de ontwikkeling van economische relaties en de vorming van netwerken voor kleine en middelgrote bedrijven (het MKB). Aan deze doelstelling, die wordt gefinancierd door het EFRO, wordt 2,5% van de toegekende middelen besteed. Maatregelen die onder deze doelstelling vallen, kunnen tot maximaal 75% van de openbare uitgaven worden medegefinancierd.

De steun van de Structuurfondsen en van het Cohesiefonds wordt altijd toegekend als medefinanciering. De percentages kunnen worden verminderd op basis van het principe “de vervuiler betaalt” of wanneer een project inkomsten genereert. Het spreekt voor zich dat de Europese regelgeving inzake concurrentie, milieu en de gunning van overheidsopdrachten moet worden nageleefd.

Het Europees Sociaal Fonds is het financieringsinstrument van de Europese Unie om te investeren in mensen. Het ESF verdeelt Europees geld onder lidstaten voor projecten om meer en betere banen te creëren, en vaardigheden te ontwikkelen.

Het ESF heeft als taak werkloosheid te voorkomen en te bestrijden, Europese arbeidskrachten en bedrijven beter in staat te stellen nieuwe uitdagingen aan te gaan, en te voorkomen dat mensen het contact met de arbeidsmarkt verliezen. Het ontwikkelen en behouden van de juiste vaardigheden van mensen speelt daarbij een grote rol.

In 2007 is een nieuwe periode van 7 jaar ingegaan voor het ESF. De nieuwe ESF-subsidie zal worden ingezet om mensen te helpen die lastig zelfstandig een baan kunnen vinden. Ook kunnen door de minister erkende O&O-fondsen voor bedrijven en instanties binnen de branche subsidie aanvragen om werknemers scholing te laten volgen waardoor ze zich gemakkelijker kunnen aanpassen aan de veranderingen op de arbeidsmarkt en zo hun arbeidsmarktpositie verbeteren.

ESF 2000-2006

In de programmaperiode 2000-2006 verleent het Europees Sociaal Fonds medefinanciering aan projecten met de volgende prioriteiten:

• Ontwikkeling van een actief arbeidsmarktbeleid
• Steun aan mensen die het risico lopen van de maatschappij en de arbeidsmarkt te worden uitgesloten, en gelijke kansen voor iedereen
• Verbetering van het algemene onderwijs en de beroepsopleiding: “een leven lang leren”
• Bevordering van aanpassingsvermogen van werknemers, innovatief ondernemerschap en de vaardigheden van arbeidskrachten op het gebied van onderzoek, wetenschap en technologie
• Aanmoediging van het ondernemerschap en de inzetbaarheid van vrouwen op de arbeidsmarkt

De exacte uitvoer van ESF doelstelling 3 verschilt per lidstaat, omdat de regeling is toegepast op het nationale beleid. Wilt u weten op welke prioriteiten Nederland zich richt? Lees dan verder over de regeling ESF doelstelling 3.

ESF 2007-2013

Het ESF werd oorspronkelijk in het leven geroepen om verschillen in welvaart en levensstandaard tussen EU-lidstaten en -regio's terug te dringen en aldus economische en sociale samenhang te versterken.

Het ESF 2007-2013 heeft dan ook tot doel de werkgelegenheid binnen de EU te bevorderen. Het fonds helpt lidstaten de Europese werknemers en bedrijven beter te wapenen om nieuwe, globale uitdagingen het hoofd te kunnen bieden. Kortom:

• er wordt financiële steun verdeeld onder de lidstaten en regio's, in het bijzonder onder diegene waar de economische ontwikkeling achterop loopt.
• Het is een kernelement van de Europese strategie voor groei en werkgelegenheid, die erop gericht is het leven van de Europese burgers te verbeteren door hen betere vaardigheden aan te leren en hen betere arbeidskansen te bieden.
• In de periode 2007-2013 zal om en bij de € 75 miljard worden verdeeld onder de lidstaten en regio's om de doelstellingen te verwezenlijken.

De exacte uitvoer van ESF 2007-2013 verschilt per lidstaat, omdat de regeling is toegepast op het nationale beleid. Wilt u weten op welke prioriteiten Nederland zich richt? Lees dan verder over de regeling ESF 2007-2013.

Het communautair initiatief EQUAL is een onderdeel van het ESF. EQUAL neemt een bijzondere plaats in. EQUAL steunt experimenten die ongelijke behandeling en discriminatie op de arbeidsmarkt bestrijden. EQUAL-projecten richten zich tegen discriminatie op grond van geslacht, etnische afstamming, handicap, seksuele geaardheid of beperkte kwalificaties.

De nadruk ligt daarbij op een grensoverschrijdende aanpak: om voor financiering in aanmerking te komen moeten partners uit minstens 2 lidstaten bij het project betrokken zijn. Het project moet een nieuwe en innovatieve benadering hebben.

Inhoudelijk moet het project aansluiten op één van de 4 pijlers van de werkgelegenheidsstrategie. Het uiteindelijke doel van EQUAL-projecten is dat iedereen toegang heeft tot de arbeidsmarkt.

Meer informatie over de regeling EQUAL in Nederland

Promotie en publiciteit zijn vaste onderdelen van ieder project dat met Europees geld wordt medegefinancierd. Als sponsor van uw project ziet Europa namelijk graag naamsvermelding terug. Een van de subsidievoorwaarden is dan ook dat u actief uitdraagt dat de EU bij uw project betrokken is.